Ecological footprint in cross-border marine fish farming in Sagiada (Greece) and southern Albania (ECO-FISH)

Programme Information

Τα συστήματα εντατικής θαλάσσιας υδατοκαλλιέργειας σε πλωτούς κλωβούς χρησιμοποιούν φυσικούς πόρους (όπως, χώρο, υλικά και βοηθητικές εγκαταστάσεις, νερό για την υποστήριξη των ψαριών, τροφή και γόνοι) και υπηρεσίες οικοσυστήματος (δηλαδή αναπλήρωση και διασπορά οξυγόνου και απορρόφηση αποβλήτων) και μετατρέπουν τα υλικά, μέσω της ενέργειας, σε τελικό προϊόν και απόβλητα. Στη Θεσπρωτία έχουν εγκατασταθεί 26 μονάδες πλωτών κλωβών, εκ των οποίων οι 21 βρίσκονται στην λωρίδα Σαγιάδας που συνορεύει με την Αλβανία. Επιπλέον, η επικείμενη ίδρυση της «Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ)» στη Σαγιάδα αναμένεται να επιτρέψει στους τοπικούς παραγωγούς να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας και να διευκολύνει τη συμβατότητα με την κτηνιατρική και περιβαλλοντική νομοθεσία. Στην Αλβανία, η θαλάσσια υδατοκαλλιέργεια σε πλωτούς κλωβούς είναι σχετικά πρόσφατη δραστηριότητα. Επί του παρόντος, υπάρχουν 23 μονάδες θαλάσσιων κλωβών, οι οποίες βρίσκονται στην περιοχή πλησίον του Ιονίου Πελάγους και παράγουν τσιπούρα και λαβράκι.  Ένα κρίσιμο ζήτημα που προκύπτει από την τρέχουσα κατάσταση και στους δύο τομείς είναι ότι η συνολική οικολογική βιωσιμότητα των εφαρμοζόμενων συστημάτων καλλιέργειας δεν έχει μελετηθεί και στις δύο χώρες. Μια κατάλληλη ευρέως εφαρμοζόμενη μέθοδος για την εκτίμηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος είναι η μέθοδος “Αξιολόγηση κύκλου ζωής (LCA)”.

Η μέθοδος LCA χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων που συνδέονται με κάποιο προϊόν (στη συγκεκριμένη περίπτωση, το λαβράκι), διαδικασία ή δραστηριότητα, προσδιορίζοντας και ποσοτικοποιώντας την ενέργεια και τα υλικά που χρησιμοποιούνται και τα απόβλητα που απελευθερώνονται στο περιβάλλον· για την αξιολόγηση του αντίκτυπου των χρησιμοποιούμενων υλικών και ενέργειας και των εκπομπών στο περιβάλλον· και για τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση της δυνατότητας  για επίτευξη περιβαλλοντικών βελτιώσεων. Η χρήση της LCA στην παραγωγή λαβρακιού σκοπεύει σε: α) συγκριτική αξιολόγηση των μεθόδων καλλιέργειας και των τόπων παραγωγής, β) προσδιορισμός των μη-φιλικών προς το περιβάλλον διαδικασιών ή πρακτικών που εφαρμόζονται, γ) υποβολή προτάσεων βελτίωσης για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Οι κατευθυντήριες γραμμές βελτίωσης θα προταθούν μέσω μιας τελικής γαλάζιας βίβλου για τις διασυνοριακές περιοχές /μονάδες σχετικά με τα ακόλουθα θέματα: α) βελτίωση της ποιότητας των υδάτων και άλλων περιβαλλοντικών παραμέτρων στην περιοχή που περιβάλλει τις μονάδες πλωτών κλωβών, β) τεχνογνωσία, τεχνολογία και καλές πρακτικές σε επιλεγμένες μονάδες, γ) υπολογιστική εφαρμογή του περιβαλλοντικού αποτυπώματος για εντατική παραγωγή ιχθύων. Οι ιδιοκτήτες μονάδων, οι φορείς χάραξης πολιτικής, οι επιστήμονες και οι ΜΜΕ θα επωφεληθούν από αυτά τα αποτελέσματα μέσω της διασυνοριακής συνεργασίας, της διάδοσης των αποτελεσμάτων, των πληροφοριών σχετικά με τις φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές και τη μείωση του άνθρακα στην υδατοκαλλιέργεια. Επιπλέον, το έργο αυτό χαρακτηρίζεται από πρωτοτυπία, δεδομένου ότι η μέθοδος LCA αποτελεί νέο εργαλείο στην αγρο-βιομηχανία για την εκτίμηση του οικολογικού αποτυπώματος και ως εκ τούτου, μπορεί να αποτελέσει στο άμεσο μέλλον πρότυπο, όχι μόνο για αρκετά εκτρεφόμενα υδρόβια είδη, αλλά επίσης και για άλλους παραγωγικούς τομείς, ακόμη και πέραν των αγρο-βιομηχανιών.

top